Liên minh cà phê quốc tế và kỳ vọng tái định hình chuỗi giá trị ngành

Khi ngành cà phê toàn cầu đang đối mặt với áp lực khí hậu, biến động thị trường và yêu cầu ngày càng cao về minh bạch chuỗi cung ứng, bà Lê Hoàng Diệp Thảo – Nhà sáng lập kiêm Tổng giám đốc TNI King Coffee cho rằng cần một cơ chế hợp tác đa phương thay vì những nỗ lực riêng lẻ. Từ định hướng đó, bà khởi xướng Liên minh Cà phê Toàn cầu (Global Coffee Alliance – GCA), nền tảng hợp tác được ký kết chính thức ngày 26/3/2026 tại Hà Nội với sự tham dự của đại diện 21 phái đoàn ngoại giao.

GCA ra đời từ bài toán chưa có lời giải

Ý tưởng về một liên minh cà phê quốc tế được đặt nền móng từ tháng 12/2025, khi Lễ hội Di sản Cà phê Toàn cầu (Global Coffee Heritage – GCH) lần đầu tiên được tổ chức tại Đà Lạt, Lâm Đồng. Sự kiện quy tụ các cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và cộng đồng cà phê trong và ngoài nước, với định hướng kết hợp yếu tố văn hóa, kinh tế và thương mại nhằm tôn vinh di sản cà phê và thúc đẩy kết nối chuỗi giá trị toàn cầu. Bà Thảo xác định yếu tố di sản văn hóa là nền tảng để Việt Nam gia tăng giá trị cạnh tranh, không chỉ dựa vào lợi thế sản lượng vốn có.

Tiếp nối chuỗi hoạt động đó, Hội nghị Cà phê Quốc tế tháng 3/2026 tại Hà Nội là bước chuyển từ giai đoạn đối thoại sang cam kết hành động. Theo bà Thảo, hội nghị không chỉ là diễn đàn trao đổi mà là điểm khởi đầu của hành trình kiến tạo một chương mới cho cà phê Việt Nam và thế giới. GCA được hình thành theo mô hình đối tác công tư, kết hợp vai trò kết nối của các bên ngoại giao với sự tham gia của doanh nghiệp trong thúc đẩy hợp tác ngành cà phê.

Từ cam kết đến hành động, GCA đặt ra những gì?

Tuyên bố GCA 2026 xác định mục tiêu dài hạn là xây dựng hệ sinh thái cà phê toàn cầu phát thải ròng bằng không, lấy tiêu chuẩn Net Zero làm định hướng xuyên suốt. Đến năm 2040, liên minh hướng tới 100% diện tích canh tác của các thành viên đạt chuẩn nông nghiệp tái tạo, đồng thời thành lập Quỹ Phát triển bền vững để đầu tư vào các mô hình sản xuất xanh, phục hồi rừng và bảo vệ nguồn nước tại các vùng trồng.

Trọng tâm xuyên suốt của các mục tiêu này, theo CEO TNI King Coffee, là bảo vệ sinh kế cho 125 triệu người trong cộng đồng cà phê toàn cầu, với cam kết không để người nông dân nào bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi. Với Việt Nam, quốc gia xuất khẩu cà phê lớn thứ hai thế giới, GCA là cơ hội để tham gia định hình các tiêu chuẩn và cơ chế hợp tác của ngành ở cấp độ quốc tế, thay vì chỉ là bên thực thi theo tiêu chuẩn của người khác đặt ra.

Trong bối cảnh ngành cà phê toàn cầu bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh về phát triển bền vững và minh bạch chuỗi cung ứng, GCA được kỳ vọng sẽ mở rộng hợp tác giữa các quốc gia sản xuất, doanh nghiệp và thị trường tiêu thụ, hướng đến một chuỗi giá trị cân bằng và bền vững hơn cho ngành cà phê toàn cầu.